Absint en thujon – Waarheid en mythe

Over absint deden de wildste geruchten de ronde: je zou er gek van worden, epilepsieaanvallen van krijgen, feetjes zien rondvliegen, blind van worden en er je oren door afsnijden. Ook vandaag de dag vind je nog her en der foutieve informatie over absint, met name op het internet. Zo zou een stof die in de alsemplant zit, thujon, dezelfde werking hebben als cannabis. Bepaalde Tsjechische en Duitse merken gaan zelfs zo ver om een hoog fictief thujongehalte op hun flessen te vermelden, om het vervolgens te verkopen als het “echte spul” waar je van gaat trippen. Door middel van gaschromatografie en massaspectrometrie kan echter aangetoond worden dat deze merken juist géén of bitter weinig thujon bevatten, en het dus allemaal slinkse marketingtrucjes zijn om vaak ordinaire oliemengseltjes te verkopen. Maar wat is dat thujon nu eigenlijk? En wat is het verband tussen thujon en absint?

Thujon
De alsem die in absint gebruikt wordt, bevat net als boerenwormkruid en salie het terpeen thujon. Bij een zéér hoge dosis veroorzaakt thujon verlammingen, spiertrekkingen, rusteloosheid, nierschade en in bepaalde gevallen de dood. Deze tests werden uitgevoerd op laboratoriumdieren. De concentraties thujon die in eender welke absint teruggevonden werd, zowel in moderne merken als in de absint van vóór het verbod, was echter steeds vele malen kleiner dan de hierbij gebruikte hoeveelheden.

Het is wetenschappelijk aangetoond dat degelijk gemaakte absint zelden een thujongehalte van boven de 35 milligram per liter hebben, wat de EU standaard is voor thujon in bitters. Verhalen over hoe de distillateurs thujon uit het distillaat extraheren zijn trouwens ook allemaal verzonnen. Veel absintmerken vallen op geheel natuurlijke wijze onder de 10 mg/l doordat, naar men vermoedt, er bijzonder weinig thujon doorheen het distillatieproces meekomt. De hele redenering dat thujon verantwoordelijk is voor bijvoorbeeld het blind worden van absint berust dus geheel op onwaarheden. Wat wel mogelijk is, is dat drinkers van goedkope absint van povere kwaliteit allerlei schadelijke gevolgen ondervonden door alcoholvergiftiging of het gebruik van kleurstoffen als kopersulfaat en -acetaat, alsook methylalcohol. Een beetje zoals de gevallen die de laatste tijd in het nieuws kwamen waar jongeren in de coma gingen na het drinken van slechte, goedkope vodka.

Thujon heeft trouwens ook heilzame effecten: de remming van de groei van diverse bacteriën, de bescherming van de lever tegen schadelijke metabolieten en de verbetering van het korte termijngeheugen.

Absint
Wat is dan het effect van absint? Niet meer dan dat van andere sterke dranken. Meestal omschrijft men het als een soort verheldering van geest en zicht, in combinatie met de warmte van de alcohol. Sommige mensen maken weleens gewag van bijzonder levendige dromen. De absint die vandaag de dag te koop is, is zowel qua receptuur als qua thujongehalte vergelijkbaar met die van voor de ban. Zo is elk goed gedistilleerd merk net zo authentiek als een vintage absint.

En in geen geval zal je van absint of thujon gaan trippen.

Meer informatie
Een wetenschappelijk rapport over het onderzoek naar thujonconcentraties in vintage absint (PDF, Engels).
Ook werd aangetoond dat de stabiliteit van thujon (PDF, Engels) in deze absint hetzelfde gebleven is.

Niet alleen wordt alsem in absint gebruikt. Ook in dranken als Chartreuse, Benedictine en Vermouth (dat zijn naam ontleent aan het Duitse “Wermut” oftewel alsem). Al deze dranken bevatten bijgevolg een zeer kleine, verwaarloosbare hoeveelheid thujon.

Bronnen
http://thujone.info
http://nl.wikipedia.org/wiki/Thujon
http://www.groenefee.nl/index.php?link=thujon